چكيده نوشتار حاضر درصدد پاسخ به اين پرسش است كه آيا ميان عرفان و سياست ، پيوستگى و سازگارى وجود دارد يا گسستگى و ناسازگارى ؟ به عبارت ديگر ، آيا اين دو با يكديگر تعامل دارند و يا تباين و تنافى ؟ در اين باره به تعريف سياست در اصطلاح علوم سياسى و عرفانى پرداخته‌ايم و ضرورت بحث از عرفان سياسى را يادآور شده‌ايم . پس از آن ، دو رويكرد « سلبى » و « ايجابى » را طرح كرده‌ايم و در مقام نقد ديدگاه سلبى برآمده ، سپس به جهت ايجابى پرداخته‌ايم . علاوه بر اين ، در ضمن تبيين سفرهاى چهارگانه ، سفر چهارم را در حوزه سياست طرح و تحليل كرده ، در نهايت ، زبان عرفان سياسى را بهترين زبان براى همگرايى منطقه‌اى و جهانى مورد تأكيد قرار مىدهيم . مقدمه عارفان بزرگ و سترگ كه سر به منزل مقصود رسانده‌اند ، براى خود زبان و ادبيّات خاصى دارند ، كه نامحرمان از آن بىخبرند ؛ در زندگى اجتماعى و سياسى نيز ادبيات خاص خود را دارند . محىالدين عربى كتابى دارد با اين عنوان كه : تدبيرات الإلهيّه فى مملكت الإنسانيّه ، شيخ وجود ادمى را كشورى تلقى مىكند ، كه هر انسانى مأموريت دارد كه در گام نخستين مملكت و جودى خود را بايد إصلاح و رسيدگى نمايد و بعد از اصلاح خويش حق ورود به جامعه براى مسئوليت سياسى و اجتماعى را پيدا مىكند . اين ادبيات را امام خمينى ( ره ) نيز در كتاب چهل حديث دارد با عنوان لشگر رحمانى و لشگر شيطانى . توهم عدم سازگارى عرفان با سياست ، يا از تعريف مفاهيمى همچون سياست و عرفان ناشى شده است ؛ يا از رفتار عرفا نسبت به سياست و يا از محتواى دو حوزه سياست و عرفان . به نظر مىرسد هيچ‌يك از موارد يادشده به ناسازگارى عرفان با سياست دلالت نمىكنند ، بلكه مددرسان سازگارىاند تا ناسازگارى ؛ به عنوان مثال ، مفهوم سياست را در اصطلاح علوم سياسى و عرفان دنبال مىكنيم كه هرچه بيشتر كنكاش كنيم ، به سازگارى بيشتر دست مىيازيم . اگر به همه مفاهيم سياسى عرفانى از جهت معنايى آنها در لغت و اصطلاح بپردازيم ، تنافى و تضادى ميان آنها نخواهيم يافت ؛ تضادها را ذهنيت‌ها ايجاد مىكنند . باورهاى غلط كه در انديشه‌ها شكل مىگيرد ، مانع از ايجاد پيوستگى مىشوند .